जगावेगळे नाते – भाग ७ ( अंतिम भाग)

 

देशमुखांच्या वाड्यात आता आरोही आणि निशांत यांच्या संसाराचा सुवर्णकाळ सुरू होता. भूतकाळातील वादळे शमली होती आणि भविष्याची वाट अत्यंत निर्मळ व उज्वल दिसत होती. वसंतराव आणि नीलिमाताई आपल्या पोटी आलेल्या त्या अपत्याच्या आणि सुनेच्या सुखात म्हातारपणाचे दिवस अत्यंत आनंदात घालवत होते.

पण नियती कधीकधी माणसाच्या आयुष्यात अशा काही वळणावर आणून सोडते, जिथे जुने धागे नकळतपणे पुन्हा नवीन नात्यांशी गुंफले जातात.

 

एक दिवस दुपारी कडक ऊन पडले होते. निशांत बाहेर एका वन्यजीव फोटोग्राफीच्या प्रोजेक्टसाठी शहराबाहेर गेला होता, आणि वसंतराव बँकेच्या काही कामासाठी बाहेर पडले होते. घरात फक्त नीलिमाताई आणि आरोही होत्या.

 

तितक्यात मुख्य दाराची बेल वाजली. आरोहीने दरवाजा उघडला, तर तिथे कोणीही नव्हते. पण दाराच्या पायरीवर एक तपकिरी रंगाचे पाकीट ठेवलेले होते. त्यावर पोस्टाचा शिक्का नव्हता, तर कोणीतरी आवर्जून ते हातात आणून ठेवल्यासारखे दिसत होते.

 

आरोहीने कुतूहलाने ते पाकीट उचलले आणि हॉलमध्ये आणून नीलिमाताईंसमोर उघडले.

त्या पाकिटात एक जुने पत्र आणि एक लहानसे छायाचित्र (Photograph) होते. ते छायाचित्र पाहताच आरोहीच्या अंगावर काटा आला. तो फोटो एका जुन्या कॅफेचा होता, ज्यामध्ये आयुष अत्यंत वाईट आणि हलाकीच्या परिस्थितीत एका रस्त्यावर बसल्याचे दिसत होते. आणि त्या फोटोच्या मागे एका इंग्रजी अक्षरात लिहिलं होतं:

 

> “आरोही… मी आज त्याच रस्त्यावर येऊन उभा ठाकलोय, जिथून मी दुसऱ्यांच्या आयुष्याशी खेळायला सुरुवात केली होती. आज माझ्याकडे ना पैसा आहे, ना करिअर, ना ती मैत्रीण… फक्त माझ्या चुकांचे ओझे उरले आहे. मला माहीत आहे की मी माफीच्या पलीकडे गेलो आहे, पण मी तुझी माफी मागण्यासाठी हा एक शेवटचा प्रयत्न करतोय. शक्य असेल तर मला माफ करशील.”

>

तो कागद पाहताच आरोहीच्या डोळ्यांसमोर भूतकाळात घडलेला तो सगळा घटनाक्रम पुन्हा तरळून आला. तिचे हात थरथरू लागले.

नीलिमाताईंनी ते पत्र आपल्या हातात घेतले, त्यावर एक नजर टाकली आणि दीर्घ उसासा टाकत म्हणाल्या, “माणूस स्वतःच्या कर्माचा कैदी असतो पोरी! आयुषने स्वतःच्या हाताने स्वतःचे आयुष्य उध्वस्त करून घेतले आहे. त्याला त्याच्या अहंकाराची आणि स्वार्थीपणाची योग्य शिक्षा मिळत आहे. तू या भूतकाळाच्या सावलीला आपल्या आजच्या सुखावर अजिबात पडू देऊ नकोस.”

 

संध्याकाळी जेव्हा निशांत कामावरून परतला, तेव्हा त्याला घराचे वातावरण थोडे गंभीर जाणवले. त्याने आरोहीच्या चेहऱ्यावरची ती अस्वस्थता ताडली. त्याने तातडीने तिचे हात आपल्या हातात घेतले आणि अतिशय प्रेमाने विचारले, “आरोही, आज दिवसभरात काय घडलंय? तू का एवढी अस्वस्थ दिसतेयस?”

 

आरोहीने न लपवता तो फोटो आणि पत्राचा तुकडा निशांतच्या समोर ठेवला. तिने डोळ्यांत पाणी आणत म्हटले, “निशांत… मला त्याच्याबद्दल अजिबात दया किंवा प्रेम उरले नाहीये, पण जेव्हा मी पाहते की एक माणूस स्वतःच्या चूकांमुळे किती खांद्यावर ओझे घेऊन जगतोय, तेव्हा मला विचार पडतो की माणसाचा अहंकार त्याला कुठे नेऊन सोडतो!”

 

निशांतने ते पत्र वाचले, अत्यंत शांतपणे ते एका बाजूला ठेवले आणि आरोहीला आपल्या मिठीत घेत म्हणाला, “आरोही, आयुषने जे काही भोगले ते त्याच्या कर्माचे फळ आहे. पण तुझ्या या सुंदर डोळ्यांत आज त्या माणसासाठी अश्रू यावेत, एवढी त्याची लायकी नाही. तू तुझा वर्तमान बघ, हे घर बघ, माझे प्रेम बघ आणि आपल्या येणाऱ्या भविष्याकडे बघ. आपण भूतकाळातील मृत पानावरील ओळी वाचण्यात आपला वर्तमान का वाया घालवावा?”

 

निशांतच्या त्या स्पर्शामध्ये आणि शब्दांमध्ये एक अशी जादू होती, जी आरोहीच्या मनातील प्रत्येक भीती आणि भूतकाळाची काळी छाया पुसून टाकण्यास पुरेशी होती. तिने स्वतःला सावरले आणि निशांतच्या खांद्यावर मान ठेवून एक हलका श्वास सोडला.

 

दिवस भराभर पुढे जात होते. वसंतराव आणि नीलिमाताईंच्या आयुष्यात आता आनंदाची बरसात झाली होती. अखेर तो दिवस उजाडला ज्याची ते दोघेही आतुरतेने वाट पाहत होते.

 

एका पहाटे, पुण्याच्या सुप्रसिद्ध हॉस्पिटलमध्ये आरोहीने एका गोंडस बाळाला जन्म दिला. जेव्हा डॉक्टर बाहेर आले आणि त्यांनी आनंदाची बातमी दिली, तेव्हा वसंतरावांच्या डोळ्यांतून आनंदाचे अखंड वारे वाहू लागले. त्यांनी थेट हॉस्पिटलच्या लॉबीतच निशांतला मिठी मारली.

निशांतने बाळ हातात घेतले आणि त्याच्या चेहऱ्यावर पितृत्वाचा तो असीम आनंद स्पष्ट दिसत होता. त्याने लगेच आपल्या कॅमेऱ्याची लेन्स फिरवली आणि नीलिमाताईंच्या मांडीवर खेळणाऱ्या त्या चिमुरड्याचा पहिला फोटो आपल्या कॅमेऱ्यात कैद केला.

 

जेव्हा त्या बाळाला घेऊन ते देशमुखांच्या वाड्यात परतले, तेव्हा संपूर्ण वाडा फुलांनी आणि दिव्यांनी सजवण्यात आला होता. सोसायटीतील सुलोचना काकू आणि सुमन बाईंनी आवर्जून येऊन बाळाचे दर्शन घेतले आणि आरोहीची क्षमा मागत आशीर्वाद दिले.

 

ज्या वाड्यात काही काळापूर्वी एका फसवणुकीचे आणि दुःखाचे वादळ आले होते, त्याच वाड्यात आज एका नव्या जीमच्या किलकिलाटाने आणि हसण्याने संपूर्ण परिसर उजळून निघाला होता. आयुषचा तो भूतकाळ आता या घरासाठी आणि आरोहीच्या आयुष्यासाठी केवळ एक धूसर झालेला इतिहास बनून उरला होता.

 

समाप्त.

Leave a Comment